I John Locke

John Locke (1632 -1704) uważał, iż cała wiedza osiągana jest poprzez do­świadczenie. Podczas gdy Kartezjusz i racjonaliści utrzymywali, że my­śli mogą być generowane przez umysł lub inspirowane przez duszę nieza­leżnie od doświadczeń praktycznych, Locke odrzucał takie poglądy jako niemożliwe do udowodnienia. Według niego nie było takich rzeczy, jak wrodzone idee. Wyłożył on swoją filozofię w książce pod tytułem Rozwa­żania dotyczące rozumu ludzkiego.

Tabula rasa to łacińskie wyrażenie określające niezapisaną tablicę. Te­oria ta mówi, iż dziecko rodzi się z pustym mózgiem, a dane są w nim akumulowane wówczas, gdy dziecko wystawiane jest na wszelkiego rodzaju wrażenia zmysłowe.

Locke kontra Hobbes

Locke i jego bardziej popędliwy poprzednik Thomas Hobbes mają ze sobą wiele wspólnego. Nie ma wprawdzie dowodu na to, że któryś z nich był ateistą, ale wiele poglądów z ich systemów wiary na to wskazuje. Jak za­znaczono wcześniej, tak zdecydowane wyrażanie poglądów w tamtych czasach mogłoby być samobójstwem (być może nawet dosłownie). Dość powiedzieć, że minimalizowali oni, jeśli nie odrzucali wprost, wszystko, co metafizyczne. Nie popierali również władczego poglądu o boskich prawach królów.

Ojcowie-założyciele Stanów Zjednoczonych byli pod wielkim wpły­wem filozofii Locke’a, zwłaszcza jego poglądu dotyczącego umo­wy społecznej i wiary w to, iż ludzkość jest obdarzona pewnymi nie­zbywalnymi prawami, jak na przykład życie, wolność i poszukiwanie szczęścia.

Podczas gdy Hobbes uważał, iż naturalnym prawem człowieka było przeżyć bez względu na koszty, a „państwo natury” pełne było przemocy i barbarzyństwa, Locke wierzył w prawo naturalne, w którym ludzie, para­frazując innego wielkiego pisarza, mieli „pewne niezbywalne prawa”, jak na przykład życie, wolność i poszukiwanie szczęścia. A prawa te uzyskać można poprzez pracę, a nie z łaski siedzącego suwerena czy poprzez pań­stwo dobrobytu. Kapitalizm jest ekonomicznym wyrazem zasad Locke’a. Kapitalizm, oczywiście, jest systemem dostarczania dóbr i usług w za­mian za korzyści finansowe.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.