Dwie szkoły

Po śmierci Konfucjusza o dominację w Chinach walczyły dwa obozy sku­pione wokół jego uczniów — Mencjusza i Xun-zi. Mencjusz, podobnie jak jego mentor, wierzył w wewnętrzną porządność gatunku ludzkiego, ale jego nauki dotyczyły potencjalnej ciemnej strony. Mówiąc o dziedzi­czeniu i czynnikach środowiskowych, Mencjusz uważał, że ludzie rodzi­li się z czystym sercem, ale ich własne natury lub świat dookoła mogły ich uczynić złymi. To przekonanie jest przeciwstawne wobec chrześcijańskiej koncepcji grzechu pierworodnego, która zakłada, że ludzie są wewnętrz­nie grzeszni, ale mogą być odkupieni poprzez wiarę chrześcijańską.

Druga ze szkół postkonfucjańskich, uosabiana przez Xun-zi, przed­stawia z kolei swoją wizję grzechu pierworodnego. Wierzy, że ludzie są z natury źli, ale mogą być odkupieni przez moralne wychowanie i ży­cie w sprawiedliwym społeczeństwie.

Konfucjanizm a taoizm

Konfucjanizm kładł nacisk na właściwe zachowanie, protokół i etykietę w każdej sytuacji, co było przeciwieństwem swobodnego, niesztywnego i bezkształtnego tao. Istnieje legenda, że młody Konfucjusz spotkał sta­rego Lao-Tse i po spotkaniu powiedział: „Spotkałem smoka”. Nie cho­dziło mu o to, że spotkał stetryczałego, ziejącego ogniem głupca. W chiń­skiej mitologii smok nie należy do ziemskiego padołu, lata w chmurach i nie dotyczą go przyziemne utrudnienia. Konfucjanizm to filozofia kon­kretu, taoizm to filozofia jak najdalsza od konkretu.

Konfucjanizm przeplatał się z taoizmem i buddyzmem, ale nigdy nie stracił swego wpływu na życie społeczne i polityczne w Chinach. W końcu powstała nowa szkoła konfucjańska uwzględniająca osiągnię­cia taoizmu i buddyzmu, zwana neokonfucjanizmem.

Dziedzictwo Konfucjusza

Konfucjanizm w takiej czy innej formie pozostawał znaczącą szkołą fi­lozoficzną w Chinach aż do rewolucji komunistycznej w 1949 roku. Dą­żący do dogmatycznego monopolu komuniści zniechęcali do studiowa­nia Konfucjusza, a prace filozoficzne nie były mile widziane. Jednakże główne dzieła konfucjanizmu nadal były powszechnie czytane. Najsłyn­niejszy z antycznych tekstów to I Ching, czyli „Księga przemian”. Jest ona wykorzystywana na Zachodzie do wróżb, ale to starożytny i święty tekst. Rzuca się losy, a następnie szuka w książce odpowiedniego cytatu (w za­leżności od wylosowanych liczb) i bardzo często znaleziona odpowiedź okazuje się bardzo trafną odpowiedzią na zadane pytanie!

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.