Georg W.F. Hegel

Żył w latach 1770 – 1831, był najsłynniejszym z uczniów Kanta i wiel­kim filozofem idealistą. Nie zgadzał się jednak z Kantem w wielu punk­tach. Jego celem było stworzenie szkoły filozoficznej, która wyjaśniłaby całościowość doświadczenia w przeszłości, teraźniejszości i przyszłości. Wyjaśnienie i zrozumienie rzeczywistości, jaką ją znamy, było jego ce­lem. Jego zwolennicy uważają, iż osiągnął go z filozoficzną zimną krwią, z kolei wielu przeciwników uważa jego prace za mętne, nieprzekonujące i niezgłębione.

Hegel nazywał rzeczywistość duchem absolutu, a jego celem było jego wyjaśnienie i napisanie kroniki jego rozwoju. Heglizm to mieszani­na monizmu presokratyków i idealizmu. Moniści uważają, że istnieje jed­na presubstancja wszechświata, Hegel zaś określił to dość mglistym mia­nem absolutu.

Absolut

Absolut w swojej fizycznej formie jest naturą i światem dookoła nas. W duchowej lub niematerialnej formie to ludzki umysł i jego zdolność do rozumowania. Hegel uważał, iż absolut ciągle ewoluuje, i nazwał ten proces dialektyką. Ewolucja absolutu jest, wedle Hegla, skutkiem ściera­nia się dwóch przeciwności.

Hegel wierzył, iż rzeczywistość jest duchem absolutu i że historia po­suwa się naprzód poprzez akty syntezy. Teza styka się z antytezą (prze­ciwieństwem) i razem tworzą syntezę, która z kolei ma swoją antytezę, tworzy nową syntezę i tak dalej…

Zdolność ludzi do rozumowania, jakkolwiek ograniczona i skończo­na, pozwala na nieunikniony postęp absolutu na drodze do samowiedzy. Ludzka rewolucja umysłowa pomaga absolutowi osiągnąć samoświado­mość. To dość bluźniercze stwierdzenie, że człowiek tworzy Boga.

Sztuka, religia i filozofia

Hegel uważał sztukę, religię i filozofię za trzy najlepsze sposoby pobu­dzania procesu dialektycznego rozwoju. Sztuka zajmuje się materialnymi formami absolutu, odnajdując piękno w racjonalnym świecie. Być może z odrobiną kulturowego rasizmu — Hegel uznał chrześcijaństwo za naj­lepszą z religii, uważając wiarę w to, iż Bóg przyjął postać ludzką w osobie Chrystusa, za wyraz skończoności i nieskończoności absolutu dochodzą­cego do ostatecznej syntezy. I nie dziwi, że z trzech powyższych elemen­tów filozofię uważał Hegel za najważniejszą. Ponieważ, omijając pułapki sztuki i wiary, pozwala ona zrozumieć absolut za pomocą rozumu.

Proces uporządkowany i racjonalny

Hegel, jak większość filozofów, był wielkim fanem racjonalności. Postrze­gał on ewolucję gatunku ludzkiego i rozwój historyczny jako procesy uporządkowane i racjonalne, a historię ludzkości jako ewolucję ku coraz większej wolności. W jego epoce większość myślicieli była bardzo skupio­na na prawach człowieka i poszerzaniu ludzkiej wolności.

Hegel wpasowywał się w ten intelektualny klimat swoich czasów o tyle, że uprawiał rodzaj moralnego relatywizmu. Jednakże dodawał, że moralność społeczna musi przeważać nad etyką jednostki i że czło­wiek musi podporządkować się dyktatowi społeczeństwa.

Hegel był najbardziej wpływowym filozofem swoich czasów. Przed­stawiciele różnych ideologii mogli interpretować jego koncepcje dla swo­ich celów. Byli więc hegliści konserwatywni i liberalni, posługiwali się nim ateiści i fundamentaliści chrześcijańscy. Dwaj słynni lewicowi hegli­ści to Karol Marks i Fryderyk Engels, twórcy Manifestu komunistycznego.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.