Formy

W wieku lat osiemdziesięciu (bardzo długi żywot jak na tamte czasy) Pla­ton określił siebie jako filozofa, na którego patrzą wszyscy inni filozofo­wie, szukając inspiracji. Niektórzy konkurowali z nim, inni adaptowali albo rozszerzali jego teorie, dyskutowali z nimi i przeciwstawiali się im, ale na wszystkich Platon wywierał wpływ.

Platon twardo wierzył w Idee przez wielkie „I” czy też, jak również się je określa, formy. Platon uważał, że podczas gdy podziwiamy pięk­no smaganej wiatrem plaży czy też nagie ciała na niej, gdzieś w eterze ist­nieje forma piękna. Idea piękna była istotą nasycającą całe piękno, które widzimy w fizycznej rzeczywistości. Obsada Słonecznego Patrolu: Hawaje ]est tylko bladym cieniem formy piękna, której możemy nigdy nie spostrzec w jej efemerycznym splendorze. Oczywiście Platon nie mógł udowodnić, iż w pewnym pozaziemskim królestwie piękno, prawda, miłość i cnota krążą, rzucając cienie na nas, zwykłych śmiertelników, którzy widzimy je jedynie jako migoczące, zwodnicze, krótkotrwałe obrazy na ścianie ja­skini. Człowiek, który, według Platona, z natury poszukuje prawdy, usiłu­je pochwycić te formy, lecz nie wystarcza mu spostrzegawczości. Platon jednakże kataloguje różne rodzaje wiedzy dostępne spostrzeganiu.

Według Platona istnieją cztery typy wiedzy:

  • wiedza wywodząca się z wyobraźni, snów i tego, co nazwano póź­niej podświadomością,
  • nasze postrzeganie świata zewnętrznego,
  • wiedza matematyczna,
  • wiedza filozoficzna, czyli całościowa — świadomość absolut­nych, uniwersalnych prawd pod postacią ulotnych form.

Platon traktował dwa pierwsze typy tylko jako opinie, ponieważ pod­czas gdy percepcja może być prawdziwa, różne rzeczy są postrzegane od­miennie przez różnych ludzi. Dwa kolejne to była prawdziwa wiedza, ponieważ Platon wierzył, że dwa plus dwa nigdy nie będzie równe pięć, formy są niezmienne, zaś wiecznych prawd nie należy kwestionować.

Można by zapytać, gdzie w tym obrazku jest miejsce dla Boga? Pla­ton wierzył, że istnieje jedna forma ponad wszystkimi formami, zwana dobrem — i ono zostało zinterpretowane jako Bóg. To tajemnicze króle­stwo, w którym mieszkają formy, jest, według Platona, prawdziwą rzeczy­wistością, a my, biedne stworzenia, zaledwie zarysowujemy się w mrocz­nej jaskini naszej rzeczywistości.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.