Sokrates

Antyczny świat był miejscem etycznie samowolnym, przepełnionym mo­ralnym relatywizmem i brakiem szacunku dla odwiecznych prawd, kie­dy Sokrates (469 – 399 p.n.e.) pojawił się na scenie. Ta dynamiczna i kon­trowersyjna postać spędziła życie na ateńskim rynku, prowadząc dyskusje z młodymi ateńczykami. Sokrates był klasycznym typem ekscentryczne­go filozofa: nie interesował się swoim wyglądem i, zgodnie ze wszystkimi źródłami, nie był przystojny, lecz zawsze, w każdym miejscu i czasie, go­towy był zaangażować się w filozoficzną debatę.

Pochodzenie

Sokrates pochodził z, jak można by rzec, klasy średniej starożytnych Aten. Jego ojciec był kamieniarzem, a matka położną. Na dobrą sprawę nie wiemy nic o jego młodości. Wiemy, że służył w wojsku w czasie wojny peloponeskiej i wyróżniał się na polu bitwy wielką odwagą i wytrzymałoś­cią fizyczną godną Herkulesa. Wypełniał również obowiązkową służbę publiczną, tak jak większość ateńczyków. Ateny były miastem-państwem, co oznacza to, co słychać — rozmiary miasta, ale równocześnie samo­dzielna nacja. Lojalność i służba państwu były obowiązkowe i w większo­ści przypadków wypełniane bez skarg. Sokrates miał żonę, ale prawie nic o niej nie wiadomo poza tym, że na imię miała Ksantypa.

Sokrates porównywał się do gza, wstrętnego insekta zamęczającego konie żądleniem ich w zady. Koń może machnąć ogonem i przegonić gza, ale giez zawsze wróci. Analogicznie — społeczeństwo było jak zad konia, a Sokrates był nieugiętym gzem. Niestety, społeczeństwo w koń­cu użyło na Sokratesa packi na muchy.

Jako młodzieniec Sokrates prawdopodobnie studiował jońskich filo­zofów natury, włączając Empedoklesa i innych presokratyków. Oczywi­ście nie byli oni wówczas nazywani presokratykami, gdyż Sokrates nie stał się jeszcze punktem zwrotnym w myśli epoki klasycznej. Sokrates znał również dobrze prace sofistów i mógłby używać ich technik z zimną krwią, gdyby chciał. Ostatecznie odrzucił obie szkoły, wierząc, że praw­da nie kłamie w świecie natury i że nie można nią manipulować poprzez słowne i intelektualne sztuczki.

Znamy dzieje Sokratesa od momentu, gdy miał około czterdziestki, aż do jego śmierci w wieku lat siedemdziesięciu. Żyjąc skromnie i korzy­stając ze spadku i subsydiów państwowych, Sokrates był w stanie wieść żywot dżentelmena (w wolnych chwilach) i wykwalifikowanego filozo­fa. Był zarazem najbardziej sugestywnym przykładem „lokalnego kolo­rytu” Aten. Przechadzał się po mieście, konwersując z każdym, kto go zagadnął.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.