I William z Ockham

William z Ockham (1300 – 1349) zasłynął koncepcją znaną jako brzytwa Ockhama. Wierzył, że gdy już w tym szalonym świecie zostanie powie­dziane i zrobione wszystko, to na ogół najprostsza odpowiedź okaże się właściwą.

Brzytwa Ockhama, mówiąc prosto, jest teorią głoszącą wiarę w to, że gdy już w tym szalonym świecie zostanie powiedziane i zrobione wszystko, na ogół najprostsza odpowiedź okaże się właściwą. Ta teoria została powtórzona wielokrotnie w filmie science fiction Kontakt z Jo- die Foster.

Ujmując rzecz nieco bardziej szczegółowo, to, co mówił Ockham — a był to radykalny punkt widzenia w średniowieczu — oznaczało, iż formy Platona i uniwersalia Arystotelesa to nonsens. Istnieje fizycz­na rzeczywistość z konkretnymi rzeczami, tak ożywionymi, jak i nieoży­wionymi. Żyją one w sobie i dzięki sobie. Jakakolwiek doniosłość czy znaczenie przypisywane im przez ludzi pochodzą całkowicie z ludzkich umysłów. Każda zdobyta wiedza pochodzi z doznań zmysłowych i kon­kretnych logicznych konkluzji, jak na przykład intuicyjne spostrzeżenie, by nie wchodzić na urwisko albo nie wsadzać ręki do ognia. Ta filozo­fia była rodzajem nominalizmu. Nominalizm oznacza, że rzeczy takie, jak uniwersalia i formy są tylko nazwami nadanymi przez człowieka po fak­cie. Nie są wcześniej istniejącymi bytami.

Za swego życia Ockham dotarł w swoich poglądach na peryferia he­rezji. Był on jednakże pobożnym chrześcijaninem, który zdefiniował do­czesność papiestwa swoich czasów i wierzył w drakońskie przyrzeczenie ubóstwa w stylu świętego Franciszka z Asyżu. Miał też inne wyprzedzające jego epokę, i stąd trącące herezją, spostrzeżenia, włączając następujące:

  • Kościół nie jest nieomylny.
  • Papieża powinno się móc oskarżać.
  • Powinno się pozwolić kobietom odgrywać większą rolę w kościele.
  • Zasady i tantiemy nie istnieją z woli boskiej i powinny zostać ograniczone, jeśli zmieniają się w tyranię.

William z Ockham miał pecha i umarł podczas epidemii czarnej śmierci, lecz gdyby przeżył, jego poglądy mogłyby mu zagwarantować bardziej „płomienną” śmierć.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.