John Stuart Mili

John Stuart Mili (1808 – 1873) kontynuował tradycję utylitarystów i stał się najsłynniejszym i najskuteczniejszym propagatorem tej filozofii. Oj­ciec Milla, James, był również godnym uwagi filozofem, a także zagorza­łym zwolennikiem Benthama i jego przekonań.

John Stuart Mili w książce Utylitaryzm. 0 wolności szczegółowo omawia i rozwija filozofię głoszoną przez Benthama. Mili zgadzał się z Benthamem co do przyjemności, bólu i moralności.

Przyjemności wyższego i niższego stopnia

Mili starał się zwalczyć krytyków, którzy wyśmiewali koncepcję staty­stycznej analizy każdego działania w celu zdeterminowania czynników przyjemności przed podjęciem tego działania. Nie zgadzał się z tym wy­obrażeniem i stworzył własną, kompromisową teorię. Mili, w odróżnie­niu od Benthama, rozróżniał także jakość przyjemności, a nie tylko jej ilość. Dzielił naturę przyjemności na dwa poziomy, wyższy i niższy. Mili dokonał osądu wartości przyjemności, czego nie zrobił Bentham, i wie­rzył, iż odrobina bólu nie jest niczym złym, jeśli, na dłuższą metę, służył on społeczeństwu jako całości. Dzięki dokonaniu moralnego podziału mówiącego, iż niektóre przyjemności są lepsze i przynoszą więcej korzy­ści od innych, Mili stał się ofiarą ataków nie tylko z powodu elitaryzmu, lecz również z powodu podkopywania fundamentów utylitaryzmu.

Najsłynniejsza książka Milla nosi tytuł 0 wolności. W owych czasach była uważana za liberalną, obecnie czyta się ją jak manifest konserwaty­sty. Mili kładzie nacisk na osobistą odpowiedzialność: za siebie i swoje działania, swoje dążenie do szczęścia i swoją przyjemność. Społeczeń­stwo jest rozważane tylko w skali problemów makro, a ideałem jest mi­nimalna interwencja rządu w życie jednostek. Od państwa oczekuje się interwencji w osobiste sprawy ludzi jedynie wtedy, gdy są oni winni skan­dalicznego antysocjalnego zachowania i są zagrożeniem dla innych. Jeśli krzywda, którą wyrządzasz, dotyczy tylko Ciebie, to jest to Twoja sprawa. Oczywiście istnieją wyjątki od zasad porządku Milla. Wolność słowa jest podstawą, lecz powinna być zabroniona, gdy używana jest w celu wznie­cania zamieszek czy zachęcania ludzi do udziału w przestępstwie lub in­nego rodzaju aktach wandalizmu.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.