Francis Bacon

Brytyjski polityk i biznesmen, żył w latach 1561 – 1626. Prezentował na­ukowe podejście do filozofii. Badał świat jako empiryczny obserwator i próbował unikać wnoszenia własnych przesądów i przed-sądów do swo­ich badań.

Bacon uważał, iż aby prawdziwie zrozumieć świat, musimy najpierw być świadomi licznych przeszkód i złudzeń, które utrudniają nam jasne widzenie. Złudzenia te określił mianem idoli:

  • złudzenia plemienne (idola tribus) — wynikające z natury ludzkiej, wspólne wszystkim ludziom przekonania o własnej ważności i skłonność do brania dosłownie obserwacji zmysłowych. Innymi słowy, nie wszystko, co widzimy, jest takie, jakie się wydaje, i trze­ba mieć tego świadomość.
  • złudzenia jaskini (idola specus) — przesądy jednostek spowodo­wane wpływem wychowania i środowiska. Krótko mówiąc, ni­gdy niczego nie zakładaj.
  • złudzenia rynku (idola fori) — powodowane przez niedokładność, nieadekwatność i wieloznaczność pojęć oraz niedoskonałość ję­zyka. Z ich powodu nie jesteśmy w stanie ani czegoś w pełni do­cenić, ani zrozumieć.
  • złudzenia teatru (idola theatri) — powodowane przez błędne spe­kulacje filozoficzne, których wyniki są przyjmowane jako pew­niki na mocy autorytetu, ale pozostają nieudowodnione.

Bacon uważał, że jeśli tylko dostrzeżemy wpływ tych idoli na nas, bę­dziemy w stanie ich unikać i nasza wiedza o naturze się poszerzy. Tak jak dzisiaj wiele osób wierzy plotkom i legendom krążącym w internecie, tak w czasach Bacona wiele osób wierzyło we wszystko, co wyczytały one w nowo drukowanych książkach. Bacon był bardzo podejrzliwy w sto­sunku do tych kaskad druku i dezinformacji. Uważał, że nie powinno się im ufać. Nawoływał on innych filozofów do odrzucenia swoich prac i zajęcia się naukowym i empirycznym badaniem swojego otoczenia.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.